ඉන්දියන් සාගරයේ පිහිටි ඒකාබද්ධ අමෙරිකානු – බ්රිතාන්ය යුද කඳවුරක් වන දියාගෝ ගාර්ෂියා (Diego Garcia) ඉලක්ක කර ගනිමින් ඉරානය විසින් එල්ල කරන ලද මිසයිල ප්රහාරයත් සමඟ, ඔවුන්ගේ මිසයිල තාක්ෂණික හැකියාවන් පිළිබඳව ජාත්යන්තර ප්රජාව තුළ දැඩි අවධානයක් යොමු වී තිබේ. මෙම සිදුවීමත් සමඟ යුරෝපයේ ප්රධාන නගරවල ආරක්ෂාව පිළිබඳව ද නව කතිකාවතක් නිර්මාණය වී ඇත.
බ්රිතාන්ය ආරක්ෂක ලේකම් ජෝන් හීලි (John Healey) මහතා තහවුරු කළ පරිදි, පසුගිය සිකුරාදා (20) ඉරානය විසින් මිසයිල දෙකක් දියත් කර තිබේ. ඉන් එක් මිසයිලයක් අසාර්ථක වී ඇති අතර, අනෙක ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති මඟින් සාර්ථකව විනාශ කර ඇත.
විශේෂත්වය වන්නේ දියාගෝ ගාර්ෂියා කඳවුර ඉරානයේ සිට කිලෝමීටර් 4,000ක (සැතපුම් 2,500ක) පමණ දුරකින් පිහිටා තිබීමයි. මීට පෙර ඉරානය නිල වශයෙන් ප්රකාශ කර තිබුණේ තම මිසයිලවල උපරිම ක්රියාකාරී දුර ප්රමාණය කිලෝමීටර් 2,000කට සීමා කර ඇති බවයි.
මෙම නවතම වර්ධනයත් සමඟ, ලන්ඩනය සහ පැරීසිය වැනි යුරෝපයේ ප්රධාන නගර වෙත ප්රහාර එල්ල කිරීමේ හැකියාව ඉරානය විසින් අත්පත් කරගෙන ඇති බවට බටහිර රටවල් සැක පළ කරයි. ආරක්ෂක විශ්ලේෂකයන්ට අනුව, තාක්ෂණික වශයෙන් ඉරාන මිසයිලයකට ලන්ඩනය දක්වා ළඟා වීමේ හැකියාවක් පවතී.
කෙසේ වෙතත්, මෙම තත්ත්වය සම්බන්ධයෙන් අනවශ්ය බියක් ඇති කරගත යුතු නොවන බව ආරක්ෂක අංශ පෙන්වා දෙයි. ඒ සඳහා ප්රධාන හේතු කිහිපයක් බලපායි:
නිරවද්යතාවය අඩුවීම: මිසයිලයක් ගමන් කරන දුර ප්රමාණය වැඩි වන විට, එහි ඉලක්කය නිවැරදිව සපුරා ගැනීමේ හැකියාව සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වේ.
ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධතිවල ක්රියාකාරීත්වය: පෝලන්තය සහ රුමේනියාව වැනි රටවල ස්ථාපිත කර ඇති නේටෝ (NATO) ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති මඟින් මෙවැනි දුරගමන් මිසයිල කල්තියා හඳුනාගෙන විනාශ කිරීමේ ඉහළ හැකියාවක් පවතී.
තාක්ෂණික අභියෝග: දිගු දුරක් ගමන් කර වායුගෝලයට නැවත ඇතුළු වීමේදී ජනනය වන අධික තාපයට ඔරොත්තු දීමේ උසස් තාක්ෂණයක් ඉරාන මිසයිල සතු ද යන්න පිළිබඳව තවමත් පවතින්නේ සැකයකි.
ඉරානයේ මූලෝපායික අරමුණු
විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන පරිදි, ඉරානය සිය අභ්යවකාශ වැඩසටහන සඳහා භාවිත කරන රොකට් තාක්ෂණය, දුරගමන් බැලස්ටික් මිසයිල නිපදවීම සඳහා ද්විත්ව කාර්යයක් ලෙස යොදා ගනිමින් සිටියි. සති තුනක දැඩි බෝම්බ ප්රහාරවලින් පසුව වුවද, තම මිසයිල බළකාය තවදුරටත් සක්රීයව පවතින බව ලොවට පෙන්වා දීම දියාගෝ ගාර්ෂියා ප්රහාරයේ එක් ප්රධාන අරමුණක් බව විශ්වාස කෙරේ.
නිගමනය
දැනට පවතින තත්ත්වයන් සහ ආරක්ෂක විශ්ලේෂණ අනුව, ලන්ඩනයට හෝ පැරීසියට එල්ල විය හැකි සෘජු යුද තර්ජනය අවම මට්ටමක පවතී. එහෙත්, ඉරානයේ මෙම හදිසි හමුදාමය පිබිදීම සහ තාක්ෂණික වර්ධනය පිළිබඳව බටහිර ඔත්තු සේවා අඛණ්ඩව සහ දැඩි අවධානයෙන් පසුවන බව වාර්තා වේ.